Ride to Farm สองล้อตะลุยสวน งานอดิเรกที่จริงจังของผู้ให้คำปรึกษาด้านเกษตรและเทคโนโลยี

February 4, 2019
by วนิดา แก่นจันทร์

นักเรียนกฎหมายที่ผันตัวเองมาเป็นผู้ให้คำปรึกษาด้านการเกษตรกับเทคโนโลยี ผู้ชื่นชอบมอเตอร์ไซค์ รักธรรมชาติ และการทำสวนออร์แกนิค กับงานบึ่งสองล้อตะลุยสวนอินทรีย์

IMAGE: ไผท เมาลีกุล

HIGHLIGHTS

  • ไผท เมาลีกุล ผู้ให้คำปรึกษาด้านเกษตรกับเทคโนโลยี นำความรักในการขี่มอเตอร์ไซค์กับการเกษตรอินทรีย์ พาตะลุยสวนเกษตรไปหลายสิบแห่ง
  • เพื่อมองให้เห็นปัญหา ช่วยหาทางแก้ และสร้างชุมชนแห่งสวนเกษตรอินทรีย์ขึ้นมา
  • ไม่ว่าจะเป็นเรื่องดิน น้ำ พันธุ์พืช ใบรับรอง ช่องทางขายออนไลน์ การส่งออกต่างประเทศ ฯลฯ 
  • และนำเรื่องราวเหล่านั้นมาเล่าผ่านเพจ Ride to Farm เพื่อให้เรื่องของสวนออร์แกนิคแต่ละแห่งกระจายสู่การรับรู้มากขึ้น

หลังจากใช้ยามว่างขี่สองล้อออกไปตะลุยสวนเงียบ ๆ ก็พบว่าเกษตรกรผู้ทำสวนออร์แกนิคมักประสบปัญหาหลายอย่าง นานวันเข้าทำให้เขาได้ลุกขึ้นปลุกปั้นความรักและความฝันที่จะกลับบ้านเกิดไปพัฒนาพื้นที่สวนให้เป็นความจริง ด้วยการเปิดเพจและพาสองล้อสุดรักบุกตะลุยไปตามสวนต่าง ๆ มาแล้วเกือบ 30 แห่ง...

การเข้าไปสัมผัสกับเกษตรกร เข้าไปเห็นและร่วมแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นให้สำเร็จได้ เป็นเพียงก้าวแรกแห่งความสำเร็จที่ ไท - ไผท เมาลีกุล ผู้ก่อตั้งเพจ Ride to Farm ได้ตั้งเป้าหมายไว้เท่านั้น

กว่าจะเป็น Ride to Farm

ฉันนัดสัมภาษณ์ไผทผู้ก่อตั้งเพจ Ride to Farm ด้วยสนใจการผจญสองล้อน่าสนุกของเขา แต่แล้วฉันก็เห็นแก่นแท้ของการพาสองล้อคันสวยบุกตะลุยไปตามเส้นทางสายเกษตรออร์แกนิค แม้จะเป็นวิทยากรพูดต่อหน้าคนมากมาย แต่เมื่อเราเริ่มต้นการสนทนาไผทก็แนะนำตัวเองอย่างเขินๆ ด้วยไม่ชินกับการถูกสัมภาษณ์อย่างจริงจัง

"ไผท เมาลีกุล ครับ ไผทตามเพลงชาติที่แปลว่าแผ่นดินครับ สมัยก่อนทำงานอยู่กรมโยธาธิการและผังเมือง อยู่ได้สักพักก็ออกมาทำอาชีพส่วนตัว คือสายงานกับความชอบของผมแตกต่างกันครับ คุณพ่อของผมเป็นคนใต้ แต่ว่าคุณแม่เป็นคนจีนกรุงเทพฯ เราจะมีที่อยู่ที่เกาะช้างจังหวัดระนอง ปกติคนจะรู้จักเกาะช้างที่จังหวัดตราด ที่ระนองก็จะมีเกาะช้างด้วยเหมือนกันครับ

เจ้าชายผัก กับสวนที่อบอวลไปด้วยความรัก (1)

เจ้าชายผัก กับสวนที่อบอวลไปด้วยความรัก 

"ผมโตมากับธรรมชาติ ส่วนบ้านที่กรุงเทพฯ ก็มีปลูกผัก ปลูกต้นไม้เต็มไปหมด ความฝันของผมจริงๆ ก็คืออยากกลับไปพัฒนาพื้นที่ที่บ้าน และภายหลังจากออกมาทำงานส่วนตัวก็มีผู้ใหญ่ซึ่งเขาทำงานด้านการเกษตรมาชักชวนให้ไปเป็นที่ปรึกษา จึงทำให้ผมได้เข้ามาคลุกคลีกับด้านการเกษตร"

เมื่อคลุกคลีในวงการเกษตรมากขึ้น บวกกับความชอบในรถมอเตอร์ไซค์ ทำให้ไผทเกิดความคิดที่จะขี่สองล้อคันเก่งตะลุยไปตามสวนออร์แกนิคต่าง ๆ

"ใจจริงๆ แล้วเป็นคนชอบขี่มอเตอร์ไซค์ สมัยก่อนทำงานกรมโยธาธิการก็ขี่มอเตอร์ไซค์มานะครับ ตอนหลังทำงานขับรถยนต์มันก็สะดวก แต่สิ่งที่เรารักมอเตอร์ไซค์ กับสิ่งที่เราอยากจะทำเพื่อเกษตรก็เป็นสิ่งที่เราชอบทั้งสองอย่าง ทำไมเราไม่เอามันมารวมกัน เราก็ขี่รถที่เราชอบไปหาเกษตรสิ ซึ่งมันก็ทำให้ผ่อนคลายไปด้วย แต่ว่าจุดอ่อนก็คือบางสถานที่ที่ไกลมาก หรือมอเตอร์ไซค์ของพี่ไม่เหมาะกับเส้นทางนั้น เราก็ไม่สามารถจะสองล้อตะลุยสวนได้ ก็คงจะไปด้วยวิธีอื่น ถ้าทุนผมมีพอผมก็อยากจะไปให้ได้ทุกที่ทั่วประเทศไทยเลยครับ"

เจ้าชายผัก กับสวนที่อบอวลไปด้วยความรัก (3)

ไผทกับเจ้าชายผัก และสวนที่อบอวลไปด้วยความรัก

เนื้อแท้ของประเทศไทยคือการเกษตร แต่ทุกวันนี้หลาย ๆ พื้นที่ซึ่งในอดีตเป็นแหล่งเพาะปลูกชั้นดี ได้เปลี่ยนแปลงไปมาก หัวใจหลักของ Ride to farm คือการรวมกลุ่มเกษตรที่ทำแบบธรรมชาติจริง ๆ เป็นที่รู้จักมากขึ้นและอยู่รอดได้อย่างยั่งยืน

"ที่ไปนี่ไม่ได้สปอนเซอร์ใครเลยนะ รถผมเอง น้ำมันผมออกเอง หาข้อมูลเอง ไปเอง พอไปคุยแล้วแล้วจริตใช่ พื้นที่ใช่ เป็นเกษตรออร์แกนิคจริงๆ เจตจำนงค์ของผม Goal ของ Ride to Farm คืออะไร คือทำยังไงก็ได้ให้เรารวมกลุ่มเกษตรอินทรีย์จริง ๆ ได้ ช่วยเหลือเกษตรที่เป็นเนื้อแท้ที่ทำการเกษตรตามธรรมชาติจริงๆ หาช่องทางให้เขาอยู่รอดได้ ให้เป็นคอมมูนิตี้ให้ได้ครับ"

เกษตรกับเทคโนโลยี

ไผทเล่าว่าฟาร์มออร์แกนิคที่เขาตะลุยไป ทั้งก่อนและหลังสร้างเพจ มีที่อัพเดทบนเพจไปบ้างแล้ว กับที่ยังเป็นข้อมูลล้วน ๆ ก็ไปมาเกือบ 30 แห่งเข้าไปแล้ว ใครจะรู้ว่าการทำฟาร์มทำสวนออร์แกนิคนั้นก็มีปัญหาในแบบของมันเช่นกัน

"ภาพรวมของเกษตรอินทรีย์ ข้อเสียคือฟาร์มส่วนใหญ่จะปลูกพืชทับชนิดกันทั้งนั้นครับ ทุกฟาร์มจะต้องมีผักสลัด กรีนโอ๊ค เรดโอ๊ค ถ้าเป็นประเทศญี่ปุ่นเขาก็จะมีเมืองแห่งเมลอน เมืองแห่งสตรอว์เบอร์รี แต่ของเราอะไรที่ว่าดัง เราก็จะปลูก สมมติแนวทางของเราตรงกัน แล้วเขาจะเอาผักมาลงในช่องทางการขาย ถ้าทุกสวนมีผักสลัดหมดเลย กลายเป็นว่าจะแข่งกันเอง ตรงนี้ก็เป็นสิ่งที่ผมกำลังหาช่องทาง ส่วนจุดเด่น เรื่องรสชาติของผักในแต่ละสวนนั้นแตกต่างกันนะครับ บางสวนเรดโอ๊คอาจจะสู้ไม่ได้ แต่มะพร้าว มะละกออร่อยมาก"

ผักอร่อย ๆ จากสวน จอน นอน ไร่ (1)

ผักอร่อย ๆ จากสวน จอน นอน ไร่ 

ไผทเล่าต่อว่านอกเหนือจากเรื่องเหล่านี้ ในการทำฟาร์มออร์แกนิค หากต้องส่งขายในปริมาณมาก หรือส่งออกไปต่างประเทศ การมีใบรับรองของฟาร์มออร์แกนิคก็สำคัญ ทำให้บางครั้งปัญหาอื่น ๆ เช่น การจัดการน้ำ การจัดการดิน การตลาด การสื่อสาร และการใช้เทคโนโลยีก็ตามมา

เมื่อไผทขี่สองล้อตะลุยไปยังสวนของเกษตรกรหัวใจออร์แกนิคต่าง ๆ หลังจากพูดคุยจนทราบปัญหาที่เกิดขึ้นภายในสวนเหล่านั้นแล้ว สิ่งที่ไผทจะทำต่อไปก็คือการทำให้สวนออร์แกนิคนั้น ๆ เป็นที่รู้จักในวงกว้าง โดยนำมาเผยแพร่ในเพจ Ride to Farm และเร่งหาช่องทางการช่วยเหลือต่อ ซึ่งเขาบอกว่าส่วนของการช่วยเหลือไม่ได้นำมาเผยแพร่แล้ว แต่ฉันเห็นการพูดคุยระหว่างไผทกับเหล่าเกษตรกรหัวใจเดียวกันในช่องทางไลน์ถึงการหาแนวทางเพื่อแก้ไขปัญหากันอย่างหนักหน่วงและติดตามให้ได้เกิดขึ้นจริง

ตลอดการสนทนา คำที่ฉันได้ยินมากที่สุดคือคำว่า เกษตรกับเทคโนโลยี ใครหลายคนอาจมีภาพจำว่า เทคโนโลยีคือเรื่องของเครื่องจักรที่นำมาช่วยทำการเกษตร แต่ในความเป็นจริงเทคโนโลยีสำหรับการเกษตรคือองค์ความรู้ที่มีทั้งธรรมชาติและวิทยาศาสตร์นั่นเอง

ผักอร่อย ๆ จากสวน จอน นอน ไร่ (3)

ผักอร่อย ๆ จากสวน จอน นอน ไร่ 

"เรื่องของเกษตรอินทรีย์เท่านั้นนะครับ ในมุมของผมเกษตรอินทรีย์ก็คือความพอเพียงตามในหลวงรัชกาลที่ 9 ถ้าเราปลูกเอง เรายังไม่ต้องใช้เทคโนโลยี แต่เราต้องค้นคว้าองค์ความรู้ซึ่งตอนนี้องค์ความรู้มีให้รู้เยอะมากคุณก็ศึกษาไป แต่ถ้าเป็นระดับที่ทำเพื่อการค้า เทคโนโลยีก็มีความสำคัญครับ แต่ผมไม่ได้เชียร์ให้เกษตรกรทุกคนต้องมาใช้เทคโนโลยีนะ เพียงแต่ ณ ตอนนี้ โลกของเรามีการเปลี่ยนแปลง คุณก็ต้องมีความรู้เรื่องสภาพอากาศ เรื่องภูมิประเทศ เพราะ Climate Change หรือสภาพภูมิอากาศของโลกมันเปลี่ยนตลอด เรื่อง Climate Change นั้นสำคัญนะ โรค รา แมลงต่างๆ ชนิดใหม่ก็เกิดขึ้นมา มันน่ากลัวนะ แต่ก็ไม่ใช่ว่าเราเอะอะต้องใช้เทคโนโลยี เพียงแต่คุณต้องศึกษาก่อน ต่อยอดไป เพราะมีทั้งเทคโนโลยีทางธรรมชาติ และเทคโนโลยีทางวิทยาศาสตร์ ต้องมีองค์ความรู้และนำมาประยุกต์ใช้ให้เข้ากับปัญหาครับ"

ต่อยอดอย่างยั่งยืน

เปิดเพจมาไม่ถึงปี แต่ไปตะลุยสวนมาแล้วเกือบ 30 แห่ง จากแนวคิดแรกของการทำเพจ Ride to Farm จนวันนี้ไผทบอกว่ายังไม่ได้คิดว่ามาไกลแล้วหรือยัง

"ผมไม่ได้คิดว่ามันมาไกลไม่ไกล ผมคิดแค่ว่ามันสนุกดี คิดแค่ว่าอยากขยายช่องทางให้คนได้รับรู้ การรับรู้ของผมไม่ใช่แค่เฟซบุ๊ก แต่การรับรู้ก็คือการที่เราได้ไปช่วยเขาเบื้องหลัง ให้หน่วยงานอื่นๆ ได้รับรู้ว่ามีสวนอยู่ตรงนี้ มีปัญหาอยู่ตรงนี้ ให้ช่องทางการรับรู้ของคนมันเพิ่มขึ้น

ไผท กับการเก็บผักที่สวนผักทุ่งดินดำ จ (1)

ไผท กับการเก็บผักที่สวนผักทุ่งดินดำ 

"ส่วนใหญ่ผมจะลุยทำให้ถึงที่สุดก่อน ส่วนหน่วยงานที่ให้ข้อมูลต่าง ๆ ก็คือ สนค. สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า กระทรวงพาณิชย์ มีไปออกงานของกรมการค้าภายในด้วย ซึ่งผลที่รับก็ทำให้ได้ช่องทางการตลาดเพิ่มขึ้น หรือการที่ได้ขึ้นไปพูดในงาน World Academic Forum ซึ่งเป็นงานระดับโลก ก็เป็นอีกช่องทางที่จะทำให้เกษตรอินทรีย์เป็นที่รู้จักมากขึ้น ซึ่งมันทำให้ต่อโยงไปยังเกษตรเบื้องหลังได้อีก มันเจ๋งมากนะ"

บ่อยครั้งที่การสัมภาษณ์เคร่งขรึม ถูกเปลี่ยนด้วยมุมมองที่แปลกใหม่เปิดโลกให้บทสนทนาไหลลื่นและสนุก ครั้งนี้ก็เช่นกัน ฉันเห็นใบหน้าเปื้อนยิ้มของไผทเมื่อพูดถึงสวนอินทรีย์แต่ละแห่งที่เขาไปตะลุยตลอดการพูดคุยกัน

และเชื่อว่าทุก ๆ ความร่วมมือแก้ไขปัญหา ทุกหน่วยงานที่มีส่วนในการสร้างช่องทางให้เกษตรอินทรีย์เป็นที่รู้จัก เหล่านี้ได้ก่อเกิดเป็นความมุ่งมั่นและถูกส่งผ่านมายังตัวของชายหนุ่มคนหนึ่งผู้มีความฝัน ในวันข้างหน้าฉันคงได้เห็นสวนเกษตรอินทรีย์บนพื้นที่ในบ้านเกิดของเขาเป็นแน่

มะเขือเทศสีสดน่ากิน จากอาณาผัก สวนผักออร์แกนิคของคนรุ่นใหม่ (3)

มะเขือเทศสีสดน่ากิน จากอาณาผัก สวนผักออร์แกนิคของคนรุ่นใหม่

มะเขือเทศสีสดน่ากิน จากอาณาผัก สวนผักออร์แกนิคของคนรุ่นใหม่ (2)

ลุงวิทยา มะพร้าวออร์แกนิค (1)

ลุงวิทยา มะพร้าวออร์แกนิค

เปิดอ่าน 1,431