ครบเครื่อง...เมืองคอน

September 14, 2019
by กนกพร โชคจรัสกุล

จากเมืองสู่ป่า จากภูผาสู่ทะเล ท่องเที่ยวมุมใหม่ที่จะทำให้คุณรู้จักนครศรีดีกว่าเดิม

HIGHLIGHTS

  • อักขระ ‘นะโม’ อาจหมายถึง ความนอบน้อม หรือ ‘หัวใจ’ ของพุทธศาสนาที่ว่า “นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมา สมฺพุทธสฺส
  • ถ้าเราหลงป่า อย่าไปไหนไกล ให้อยู่ที่เดิม หรือถ้าไปก็กลับมาอยู่ที่เดิม กองสัมภาระเอาไว้ เว้นแต่ว่าน้ำมา หรือไฟป่า หรือมีอะไรมาทำอันตราย ให้อยู่กับที่ เพราะคนที่หาจะหาง่าย 

ภาคใต้ไม่ได้มีแต่ทะเล เที่ยวได้แต่หน้าร้อน นอนชายหาด อาบแดด แท้จริงแล้วเที่ยวได้ทุกฤดู ยิ่งหน้าฝน ชุ่มฉ่ำไปทั้งภูเขา น้ำตก ควรค่าแก่การไปเยี่ยมเยือน รับประทานอาหารและผลไม้สดๆ เคล้าคลอไปด้วยวัฒนธรรมประจำเมือง โดยเฉพาะหัวเมืองเก่าในอดีตอย่าง...‘เมืองคอน’ จังหวัดนครศรีธรรมราช

 111

 

อาณาจักรโบราณแห่งนี้เจริญรุ่งเรืองมานาน กำแพงเก่าในเมืองยังคงหลงเหลือให้เห็นเป็นร่องรอยของความยิ่งใหญ่ในอดีต เมืองที่มีความสำคัญทางด้านเศรษฐกิจ สังคม การเมือง การปกครอง ศาสนา เป็นที่รู้จักแพร่หลายไปทั่วโลกมากว่า 1800 ปี ยามที่บ้านเมืองประสบกับความทุกข์ สิ่งหนึ่งที่คอยช่วยเหลือเยียวยาคือ ความเชื่อ ตำนาน ความศักดิ์สิทธิ์ ที่ยังคงตกทอดมาถึงทุกวันนี้

 2

 

หัวนะโม เครื่องถมนคร

 

เมื่อสิ้นเสียงประกาศผลผู้ได้รับตำแหน่ง มิสยูนิเวิร์สไทยแลนด์ ประจำปี 2019 ได้แก่ ‘ฟ้าใส’ เจนนิเฟอร์ ปวีณสุดา แซ่ตั่น ดรูอิ้น ลูกครึ่งชาวไทยเชื้อสายจีน-แคนาดา ผู้ได้ชื่อว่าเป็นนางรองมาตลอดเพราะเธอประกวดมาแล้วหลายครั้งแต่ไม่ได้ได้รับรางวัลชนะเลิศอย่างนี้ วันรุ่งขึ้นที่นครฯ ร้านเครื่องถมแทบทุกร้านเต็มไปด้วยผู้คนที่พูดเหมือนกันว่า อยากได้ ‘แหวนนะโม’ อย่างที่ฟ้าใสใส่ เราเดินทางไปที่ ตำบลโพธิ์เสด็จ อำเภอเมือง เพื่อหาความรู้ในเรื่องนี้

 

“หัวนะโม ทำขึ้นมาในสมัยโบราณไว้เพื่อยึดเหนี่ยวจิตใจ นำโชค คุ้มครองให้แคล้วคลาด ปลอดภัย อายุยืน ทำด้วยเงิน 92.5 เปอร์เซ็นต์ ทอง 99.9 เปอร์เซ็นต์ ลงน้ำยาถม ทำมือทุกขั้นตอน เป็นเครื่องรางอันดับหนึ่งของนคร กำไลหนึ่งวงส่งต่อช่าง 6-7 คน เริ่มจากนำเม็ดเงินมาผสมทองแดง 5 เปอร์เซ็นต์ รีดเป็นแท่ง รีดให้แบน นำไปตัด ฝังขี้ชัน ตอกลาย เข้าล็อก เข้าตัวเรือน ตัดข้าง ขึ้นโอ ใส่ลิ้น ใส่หลอด ลงถมสีดำ แล้วก็ขัด แล้วแต่ว่าจะเป็นถมเงิน หรือถมทอง อาทิตย์หนึ่งได้หนึ่งวง ละเอียดทุกขั้นตอน ถ้าไฟแรงน้ำยาไหม้ก็ทาทองไม่ได้ ต้องไปเรียนที่วิทยาลัยศิลปหัตถกรรมนครศรีธรรมราช ต่อไปจะไม่มีช่าง เพราะมันทำนาน ใช้ความอดทน ตอนนี้มีช่างเหลืออยู่ไม่ถึง 10 คน หมดรุ่นนี้แล้วก็คงไม่มี” วันทนา อนุโต เจ้าของร้านโพธิ์เสด็จเครื่องถม เล่าให้ฟัง

 

ในสมัยพุทธศตวรรษที่ 12 ‘หัวนะโม’ มีฐานะเป็นเงินตรา ใช้แลกเปลี่ยนสินค้า จนมาถึงสมัยพุทธศตวรรษที่ 18 พระเจ้าศรีธรรมโศกราช ผู้ทรงสถาปนาอาณาจักรนครศรีธรรมราช พระเชษฐาของพระเจ้าจันทรภาณุ (องค์จตุคามรามเทพ) ทรงให้สร้างหัวนะโม ประกอบพิธีคัมภีร์ไสยเวท อัญเชิญเทพเจ้า พระศิวะ พระวิษณุ พระพรหม มาสถิตในหัวนะโม จารึกเป็นอักขระแทนองค์เทพเจ้าทั้งสามโลก เอาไปฝังหว่านรอบๆ เมืองนครฯเพื่อป้องกันโรคห่าระบาด ปรากฏว่า โรคห่าได้หายไป ล่วงมาสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) ได้เกิดโรคห่าระบาดขึ้นในเมืองนครฯอีกครั้ง รับสั่งให้สร้างหัวนะโมบรรจุผงพระพุทธคุณสำเร็จขึ้นจากพระอาจารย์ผู้มีกฤตยาคมสูง โปรดเกล้าฯ ให้นำไปหว่านโปรยรอบเมืองนครฯ โรคห่าจึงได้หมดสิ้นไป

 

อักขระ ‘นะโม’ อาจหมายถึง ความนอบน้อม หรือ ‘หัวใจ’ ของพุทธศาสนาที่ว่า “นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมา สมฺพุทธสฺส” หรือมาจากคำว่า ‘นมะ’ หรือ ‘นมัส’ คำเปล่งแสดงความเคารพต่อพระพุทธเจ้า หัวนะโม จึงถือเป็นเครื่องรางของขลัง เมตตามหานิยม โชคลาภ แคล้วคลาด ปลอดภัย ป้องกันโรคร้าย เสนียดจัญไร กันศัตรูไม่ให้เบียดเบียน กันเหตุเภทภัยนานัปการ แก่ผู้ที่อาราธนาบูชาติดตัว

 

 5

 

ผ้ามัดย้อมบ้านคีรีวงศ์

 

ฝนตกซู่ใหญ่ เราวิ่งขึ้นรถเดินทางขึ้นเขาไปที่อากาศดีที่สุดในโลก บ้านคีรีวงศ์ ต.กำโลน อ.บางสกา ไปดู ‘ผ้ามัดย้อม’ ที่ทำจากธรรมชาติแท้ๆ ว่าเป็นอย่างไร

 7

 

“ปี 39 เกิดภัยแล้ง ผลผลิตได้น้อยมาก เลยคิดหาทางออกสร้างรายได้ คุณยายเป็นช่างทอผ้า ย้อมเส้นด้ายด้วยใบไม้ เราได้ความรู้จากยายมาทำงานมัดย้อมสีธรรมชาติ กำหนดลวดลายให้แตกต่างไปจากท้องตลาด พัฒนาสีย้อมให้หลากหลาย ใบครามเหล็กขูดให้สีน้ำเงิน สีเหลืองจากแก่นไม้ขนุน สีเทาได้จากฝักสะตอ, เปลือกเงาะ สีสีน้ำตาลส้มได้จากใบมังคุดสด สีเขียวเหลืองจากใบหูกวาง สีเขียวเข้มจากใบเพกา สีน้ำตาลเข้มจากเปลือกลูกเนียง, แก่นไม้หลุมพอ ลวดลายส่วนใหญ่ได้แรงบันดาลใจมากจากพืชพันธุ์ดอกไม้ใบไม้บนยอดเขาหลวงสูงที่สุดในภาคใต้ที่อยู่ในหมู่บ้านของเรา" อารีย์ ขุนทน ประธานกลุ่มมัดย้อมสีธรรมชาติบ้านคีรีวง พูดถึงที่มาให้ฟัง

 

ปัจจุบันกลุ่มมัดย้อมตั้งมาแล้วกว่า 23 ปี มีการพัฒนาต่อยอดไปเป็นผ้าบาติกสีธรรมชาติ ที่ไม่ใช้บล็อกไม้แสตมป์และไม่ได้เขียนร่างก่อน แต่เขียนกันสดๆ ทำให้แต่ละชิ้นมีเอกลักษณ์เฉพาะ และสีสันที่แตกต่างกันออกไป เพราะไม่สามารถควบคุมได้ทุกครั้งย้อมหรือเพ้นท์ นอกจากนี้ยังมีการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ที่หลากหลาย กลายเป็นสินค้าพรีเมียมส่งออกไปขายในหลายประเทศ

 

 10

 

บุกค่ายท้าทายความกล้า

 

ออกกำลังกายในยิมในฟิตเนส เบื่อแล้ว ออกไปสูดอากาศท่ามกลางธรรมชาติ สัมผัสความจริงที่น่าตื่นเต้นกันดีกว่า วันที่อากาศสดใสอย่างนี้ รถที่เรานั่งขับผ่านป้าย ค่ายฝึกการรบพิเศษสิชล กองร้อยฝึกรบพิเศษที่ 4 ตำบลสี่ขีด อำเภอสิชล แล้วมาหยุดที่หอสูง 30 เมตร เหล่าทหารสาธิตวิธีการใช้เลื่อนช่วยชีวิตข้ามลำน้ำให้ชม ก่อนเชื้อเชิญคนที่มาท่องเที่ยวทดลองด้วยตัวเอง ผู้กล้าอาสาเป็นตัวแทนคนทั้งกลุ่ม ปีนบันไดจับราวแขวนทิ้งตัวให้น้ำหนักพาตัวห้อยเลื่อนข้ามสายน้ำ ทุกคนมองตาไม่กะพริบ มีแต่เสียงชัตเตอร์รัวกระหน่ำ ตูมมมม ลงน้ำไปอย่างสวยงาม

 11

 

“ที่นี่เป็นสถานที่ใช้ฝึกของหน่วยทหาร หลักสูตรการรบในป่า หลักสูตรหน่วยทรหดต่างๆ เราเปิดให้นักท่องเที่ยวเข้ามาทำกิจกรรม การส่งข้ามลำน้ำ เลื่อนช่วยชีวิต การไต่หน้าผาจริง การไต่หน้าผาจำลอง การกระโดดหอ การดำรงชีพในป่า แล้วก็วอล์คแรลลี่ มีที่พัก มีโรงนอน รองรับได้หมดตั้งแต่ไม่กี่คนไปจนถึงเป็นหมู่คณะ 20-30 คน การเดินทางสะดวก จากนครมาที่นี่ 68 กิโล จากสุราษฎร์มาที่นี่ 70 กว่ากิโล มีทหารเป็นผู้ดูแลนำกิจกรรม เมื่อกี้ที่น้องกระโดดไปเรียกว่าเลื่อนช่วยชีวิต มีทั้งทางบกและทางน้ำ ไว้ใช้ในเหตุฉุกเฉิน เช่น อยู่บนตึกไม่สามารถส่งผู้ป่วยลงมาข้างล่างได้ ก็จะมีการช่วยเหลือแบบเร่งด่วน นี่เป็นการจำลองทางน้ำ เป็นเลื่อนช่วยชีวิตภาวะฉุกเฉิน” ร้อยเอก ชอบ บริบูรณ์ รองผู้บังคับกองร้อยฝึกรบพิเศษเขตที่ 4 รองผู้บังคับค่ายฝึกการรบพิเศษสิชล อธิบายการเปิดรับนักท่องเที่ยวให้ฟัง

 

นอกจากการใช้ร่างกายทำกิจกรรมแอดแวนเจอร์แล้วยังมีการใช้ชีวิตในป่าสาธิตให้ชมเป็นความรู้ด้วย “ถ้าเราเข้าป่า ไม่มีน้ำ สามารถหาน้ำได้จากเถาวัลย์ ใช้มีดถากทิ้งไว้ 5 นาที ดูว่ามีกลิ่นเหม็นไหม มียางไหม ถ้าเป็นน้ำใสๆ ทานได้"

 12

 

สำหรับผลไม้ ใบไม้ ในป่า มีหลักในการดูว่าทานได้หรือไม่ คือ หนึ่ง ดูรอยสัตว์กิน สอง ลองชิม ถ้ากัดแล้วแปร๊บ มันคันมันเจ็บ ให้ทิ้งไปเลย “ไมยราพ กินได้ ต้นเอื้อง ต้องปอกเปลือก มีน้ำมาก ผลไม้สุกที่เน่าเสียแยกส่วนเน่าออกก็กินได้ ไส้ขนุนกินได้ เม็ดเอามาต้มมากินได้ เม็ดทุเรียนก็กินได้ เผาไฟ ต้มได้ ลูกโทงเทงแก้เจ็บคอ ผักหวานป่า ผักบุ้งป่า ตำลึงป่า กินได้ เอาลูกมะพร้าวมาหุงข้าวได้ ขุดเผือกขุดมันกินได้ ใบบอนใบบัวใช้หุงข้าวได้ ไฟอ่อนๆ ห้อยไว้เหนือกองไฟ เอานุ่นใส่กระบอกไม้ไผ่ หินกับเหล็กเอามาตีจุดไฟได้”

 

"ถ้าเราหลงป่า อย่าไปไหนไกล ให้อยู่ที่เดิม หรือจะไปก็ไป แล้วกลับมาที่เดิม กองสัมภาระเอาไว้ เว้นแต่ว่าน้ำมา หรือไฟป่า หรือมีอะไรมาทำอันตราย ให้อยู่กับที่ เพราะคนที่หาจะหาง่าย มองหารากต้นไม้ใหญ่ๆ เคาะที่รากจะมีเสียงดังกว่าเคาะที่ต้น ให้ทำเครื่องหมายเป็นร่องเป็นรอยเอาไว้ ถ้าเป็นไข้ตัวร้อน เป็นหวัด ให้กินลูกมะเขือพวง แก้ไข้แก้เจ็บคอเป็นหวัดได้ บอระเพ็ด แก้ไข้ได้ ใบไม้ผลไม้รสเปรี้ยว 80-90 เปอร์เซ็นต์ กินได้” พิจิตร รองสวัสดิ์ แต่งตัวเป็นหัวหน้าซาไก ค่ายฝึกการรบพิเศษสิชล สอนเทคนิคการเอาชีวิตรอดในป่าอย่างย่นย่อ

 13

 

โต้คลื่นลมชมโลมาขนอม

 

จากป่าเขาเปลี่ยนบรรยากาศไปกินลมชมทะเลกันที่ บ้านเขาออก ตำบลท้องเนียน อำเภอขนอม หน้าฝนอย่างนี้ลมแรงจนตัวเกือบปลิว มองเห็นริ้วคลื่นสีขาวๆ เต็มไปหมด ชาวประมงบอกว่ายังพอมีโอกาสออกทะเลไปดูโลมาได้ แต่โลมาจะออกมาให้เราเห็นหรือไม่เป็นอีกเรื่องหนึ่ง เรารีบใส่เสื้อชูชีพลงเรือไปกันเลย สักพักก็ได้ยินเสียง “นั่นไงๆๆ” “ไหนๆๆ” และแล้วก็ได้เห็น ‘โลมา’ ตัวเป็นๆ แว่บหนึ่ง

 

“ที่นี่เป็นวิถีชุมชนประมงชายฝั่งเดิมๆ ออกเรือทุกวัน มีบางวันที่ไม่สามารถออกได้ด้วยสภาพอากาศ ทะเลจะมีช่วงน้ำขึ้น น้ำลง น้ำตาย ชุมชนเลยคิดจะทำให้มีรายได้เพิ่มขึ้นด้วยการนำนักท่องเที่ยวไปดูโลมา ที่นี่ไม่มีไฟฟ้า สิ่งที่ทำได้คือ การต้อนรับให้คนที่มาประทับใจ กลุ่มเขาออกเป็นคนหาปลาหากุ้ง โลมาก็กินปลากินกุ้ง ถ้าเราไม่ช่วยกัน โลมาก็ย้ายถิ่น เราจึงทำซังเชือก บ้านปลา ธนาคารปู ใครออกอวนปูได้ปูไข่สีดำนอกกระดองก็เอามาฟักแล้วปล่อย ทำกันอย่างต่อเนื่อง ทุกคนต้องเสียสละ"

 

ใครที่สนใจจะชมโลมา แนะนำให้มาในช่วงปลายเดือนมกราคมถึงตุลาคม ประมาณ 9.30-10.00 น. เป็นช่วงที่โลมาออกหากิน โดยจะอยู่กันเป็นกลุ่มๆ ใช้เวลาชั่วโมงครึ่งถึงสองชั่วโมง

 

บริเวณนี้จะมีโลมาประจำถิ่น 35-40 ตัว เป็นโลมาสีชมพู หรือโลมาหลังโหนก มีโลมาอิรวดีบ้าง

 

“ที่ขนอมมีทั้งหาดหินและหาดทราย โลมาอยู่ร่วมกับประมงชายฝั่งมาช้านาน เวลาออกอวนกุ้งจะมีปลาเล็กปลาน้อยติดมา เขาจะปลดปลาทิ้งไป โลมาก็จะมางับกิน” พิมพาพร ทองแซม รองประธานผู้ทรงคุณวุฒิกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง นครศรีธรรมราช พูดถึงชุมชนแถวนี้ให้ฟัง ซึ่งนอกจากโลมาแล้ว ที่นี่ยังมีหินชั้น 260 ล้านปี ว่ากันว่าในโลกเหลือเพียง 2 แห่ง คือที่ไทยกับนิวซีแลนด์ มีบ่อน้ำจืดกลางทะเล ที่เกาะนุ้ย มีเนิร์สเซอรีสัตว์น้ำ มีแปลงหญ้าทะเล ที่สามารถเก็บเมล็ดมาปลูกเพื่อเป็นอาหารของพะยูนอีกด้วย

 

15

 

พักผ่อนหย่อนเท้าบ้านน้ำโฉ

 

เพื่อความผ่อนคลาย เราเดินทางไปเข้าสวนเข้าป่ากันต่อที่ บ้านน้ำโฉ ตำบลควนทอง อำเภอขนอม สวรรค์เล็กๆ ที่ทุกคนสัมผัสได้เมื่อหย่อนเท้าลงไปในสายน้ำไหลเย็น

 

“สายน้ำที่เห็นมาจากตาน้ำ ห่างจากที่นี่ไป 3 กิโลเมตร อยู่ในป่า ไหลออกมาระยะทางยาวไกลหลายกิโลเมตร ไปออกทะเลแถวโรงไฟฟ้าขนอม ในสายน้ำนี้มีปลาหลายชนิด เช่น ปลาร่องไม้ตับ ปลาขี้ขม ปลาลายเสือ ปลาซิว ปลาช่อน ปลาโสด ปลากระสูบ จะมาตอดเท้าเรา ถ้าสังเกตดีๆ มันตอดตะไคร่น้ำ แล้วก็บ้วนทิ้ง สำหรับคนที่ไม่เคยมา โดนปลาตอดเท้าครั้งแรกจะจั๊กกะจี้หน่อย” พรรณทิพพา ศรีวิรุฬห์โชติ เจ้าของกิจการ สวนนายรังสรรค์ แท้เที่ยง อธิบายให้ฟัง

 IMG_7694

ที่นี่เปิดมา 5 ปีแล้ว ใครสนใจจะมาเที่ยวต้องมีรถส่วนตัว รอบๆ บริเวณนี้ยังมีสปาปลาตอดเท้าอีก 4 แห่ง บ้างมีที่พัก บ้างมีเรือให้พายเล่น เลือกได้ตามอัธยาศัย เพราะสายน้ำโฉสายนี้ไหลผ่านไปทุกแห่ง ช่วงเดือนธันวาของทุกปี น้ำจะขึ้นสูงจนท่วมแถวนี้หมด ประมาณ 2 อาทิตย์ พอน้ำลงแล้ว พวกเขาก็จะมาเปิดกิจการรับนักท่องเที่ยวต่อไป เป็นการพึ่งพาอาศัยระหว่างคนกับธรรมชาติ ไม่เบียดเบียนกันมากเกินไป ธรรมชาติอยู่ได้ คนก็อยู่ได้

 

การท่องเที่ยวก็เช่นกัน หากช่วยกันดูแล ท่องเที่ยวอย่างมีจิตสำนึก ความสวยงามก็จะยังคงอยู่ให้เราได้ชื่นชมไปอีกนาน