ที่สุด...จุดหมายในใจ ‘สิงห์’

August 27, 2019
by กนกพร โชคจรัสกุล

"...จากการเดินทางทั้งหมด 71 ประเทศ ประทับใจที่ทั่วโลกในหลายๆ แบบด้วยกัน..."

ไม่ว่าคุณจะรู้จักผู้ชายคนนี้ในบทของนักเขียน นักดนตรี ช่างภาพ พิธีกร หรือผู้ผลิตรายการสารคดีท่องเที่ยวนอกกรอบ ‘เถื่อนทราเวล’ วรรณสิงห์ ประเสริฐกุล คือคนเล่าเรื่องที่ผ่านสมรภูมิการเดินทางมาอย่างโชกโชน  ทั้งห่างไกล กันดาร ลำบาก หนาวเหน็บ มีสงครามกลางเมือง ที่ๆ ไม่เคยมีใครไป และไม่มีใครอยากไป แน่นอนว่าเรื่องเล่าของเขาตลอดหลายปีในหลากหลายเส้นทางมีแต่คำว่า ‘สุด’

 9 

รวันดา : สงครามไม่ใช่แค่ข่าว

"จากการเดินทางทั้งหมด 71 ประเทศ ประทับใจที่ทั่วโลกในหลายๆ แบบด้วยกัน อย่างแรก ที่กระตุ้นความคิดที่สุดในแง่เป็นจุดกำเนิดของรายการเถื่อนทราเวล เป็นประเทศแรกที่ทำให้เราได้รู้จัก ได้สัมผัสคำว่าสงครามจริงๆ ได้เห็นว่ามันทำอะไรให้สังคมมนุษย์ ก็คือ ประเทศรวันดา มีโอกาสไปสืบประวัติ ได้ตามไปรู้ประวัติศาสตร์ของประเทศเขา ณ จุดๆ หนึ่งที่มีการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ คนหยิบมีดหยิบขวานหยิบอะไรมาสับกัน มันโหดร้ายจริงๆ

ตอนนั้นเราอายุประมาณ 26-27 ปี เป็นครั้งแรกที่ได้เห็นว่าสงครามที่มีอยู่บนโลกมันไม่ใช่แค่ข่าว ไม่ใช่แค่หนังสือ มันเกิดขึ้นจริง เราได้เห็นตรงนั้นผ่านประวัติศาสตร์ที่เกิดขึ้นมาแค่ไม่กี่สิบปีนี่เอง แล้วที่รวันดาเขาเก็บไว้อย่างสดๆ มากๆ เสื้อผ้าเปื้อนเลือด ศพที่โดนตากแห้ง โดนจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์หมด เพื่อเตือนคนรุ่นหลังว่าอย่าให้มันเกิดสิ่งนี้ขึ้นอีก เป็นทริปที่ตราตรึงใจมาก เครียดมาก ขณะเดียวกันกระตุ้นให้เกิดคำถามบางอย่างในตัวเอง เป็นแรงขับดันให้ทำงานชิ้นต่อๆ มา เกี่ยวกับเรื่องสงครามทั้งหลาย"

 10

นามีเบีย : มหัศจรรย์ธรรมชาติ

“ถ้าเอาสวยสุดในโลกที่เคยไปมานี่ ชอบประเทศนามีเบีย อยู่ทางตอนใต้แอฟริกา ข้างๆ ประเทศแอฟริกาใต้ ที่ชอบประเทศนี้เพราะว่าคนมันน้อยมาก เป็นประเทศที่มีแต่ธรรมชาติ มีแต่สิงสาราสัตว์ ทะเลทราย ทุ่งหญ้า เราเป็นคนชอบปลีกวิเวกอยู่แล้ว ไม่ค่อยชอบเมืองที่มีคนวุ่นวายอะไรมากมาย ชอบอยู่เงียบๆ กับธรรมชาติ ซึ่งที่นี่เราสามารถอยู่เงียบๆ กับธรรมชาติได้อย่างสมบูรณ์แบบมาก ความกว้างใหญ่ขนาดนั้นพอมีเราอยู่คนเดียว รู้สึกเราโดนกลืนเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของสิ่งที่ใหญ่กว่าตัวเรา วิวก็เป็นวิวที่หาดูที่อื่นไม่ได้อีกแล้วในโลก ทะเลทรายสีส้ม ไอศครีมส้มเชอเบท หรือว่าพื้นที่แอ่งเกลือ ขาวโพลนสุดลูกหูลูกตา มันมีความมหัศจรรย์ของธรรมชาติซ่อนอยู่เยอะมากในนามีเบีย แล้วคนไม่เคยไปกันเท่าไร”

 2

อิรัก : มัสยิดสวยที่สุด

"อีกสักที่ละกันที่ชอบมาก สังเกตว่าจะมีแถบแอฟริกาค่อนข้างเยอะ แต่ถ้าโยกไปประเทศทางอื่นเหรอ เอาจริงก็ชอบแอฟริกาค่อนข้างเยอะนะ อีกที่หนึ่งขอเป็นตะวันออกกลาง ประเทศหนึ่งซึ่งสวยมากนะฮะ แล้วซ่อนอะไรที่น่าสนใจน่าดูไว้เยอะแยะไปหมด แต่คนไม่คิดจะไปก็คือ อิรัก ปกติผมจะชอบธรรมชาติเยอะกว่า ไม่ค่อยอะไรกับสิ่งก่อสร้างของมนุษย์เท่าไรนัก หรือว่าเมืองนี่จะไม่ค่อยเท่าไร

แต่ว่าอิรัก โดยเฉพาะเมืองนาจาฟ เป็นหนึ่งในเมืองที่สวยที่สุดเท่าที่เคยเห็นนะครับ มัสยิดที่เขาสร้างในอิรักเป็นหนึ่งในมัสยิดที่สวยที่สุดในโลกเท่าที่เคยได้สัมผัสมา ผมไปตะวันออกกลางค่อนข้างบ่อย เจอมัสยิดค่อนข้างเยอะนะฮะ มัสยิดในอิรักนี่ตรงเพดานจะเป็นกระจกหมดเลย เขาเรียก Mirror Work เอากระจกจำนวนมากมาวางเรียงกันให้มันสะท้อนแสงระยิบระยับคล้ายดาว แล้วส่องสะท้อนกลับมาเหมือนลูกดิสโก้ แต่ว่าจัดวางอย่างมีฝีมือมากๆ ทำให้มันเหมือนเพชรจริงๆ เหมือนตึกที่สร้างด้วยเพชร เราไม่ต้องคิดเรื่องศาสนาหรือการเมืองเลย แค่ใครอยากดูอะไรสวยๆ รอให้อิรักสงบก่อน ซึ่งผมหวังว่าจะสงบในเร็ววันนี้นะฮะ แล้วไปเที่ยวกัน มีอะไรรอให้ดูอีกเพียบเลยนะครับ"

4 

ขั้วโลกใต้ : หมุดหมายที่อยากไป

“ที่ๆ อยากไป เราเหลืออีกหนึ่งทวีปที่ไม่เคยไป ก็คือแถวแอนตาร์กติกา หรือขั้วโลกใต้ ในอนาคตอีกไม่นาน ก็คงจะไปเยือนให้ครบทุกทวีป อีกโซนหนึ่งที่ไม่เคยไปแตะเลยก็พวกหมู่เกาะทั้งหลาย พวกนาอูรู ฟิจิ แปซิฟิกทั้งหลาย มันมีเกาะเล็กเกาะน้อยเต็มไปหมด หลายๆ เกาะเป็นประเทศของตัวเอง เดี๋ยวคงหาทางไปเร็วๆ นี้เช่นกัน เพื่อไปให้ทุกโซนของโลก”

 1

Serenity in Chaos : เล่าเรื่องด้วยภาพถ่าย

"หลังปิดเถื่อนทราเวลซีซั่นสองไปแล้ว ตอนนี้เป็นช่วงพักการเดินทาง เพราะว่าปีที่แล้วทำงานเยอะมาก ก็หันมาอยู่บ้านค่อนข้างเยอะ แต่ก็ยังทำงานอยู่ เปลี่ยนแนวไปบ้าง เช่น ตอนนี้ก็สอนหนังสือ เปิดเวิร์คช็อปสอนเรื่องการถ่ายทำสารคดี การเล่าเรื่องผ่านวิดีโอ Story Telling ด้วยวิดีโอ เถื่อนเวิร์คช็อป ทำไปแล้วสองรอบ อีกไม่นานนี้คงจัดอีก

อีกอันหนึ่งเป็นงานใหญ่อีกชิ้นที่เตรียมตัวมาหลายเดือนแล้ว เป็นนิทรรศการเรื่องเล่าผ่านภาพถ่าย ที่ชื่อว่า ‘Serenity in Chaos’ หรือว่า จลาจลอันงดงาม จัดที่หอศิลปวัฒนธรรมกทม. ในวันที่ 21 พฤษภาคม ถึงวันที่ 2 มิถุนายน 2562 เป็นนิทรรศการรวบรวมเรื่องราวจากการเดินทางทั้งหมดของผมตลอด 10 กว่าปีที่ผ่านมา เล่าผ่านภาพถ่าย 55 ภาพ จากหมื่นกว่าภาพ คัดกรองกันสนุกสนานมาก เล่าเรื่อง 4 หัวข้อ เรื่องสงคราม เรื่องมนุษย์ เรื่องอารยธรรม แล้วก็เรื่องธรรมชาติ ที่เราได้พบเจอมาตลอดในการเดินทางของเรา

เราไม่เรียก Photo Exhibition หรือนิทรรศการภาพถ่าย เพราะว่าภาพถ่ายมันไม่สมบูรณ์ถ้าไม่มีเรื่องประกอบคู่มาด้วย ในนิทรรศการจะมีภาพถ่ายแล้วก็มีเรื่องในแต่ละพื้นที่ แปะอยู่ข้างๆ นะครับผม เราจัดร่วมกับ UNHCR ประเทศไทย รายได้ทั้งหมดจากการขายภาพ ขายเสื้อยืด ขายโปสเตอร์ ขายหมวก ทุกๆ อย่างที่อยู่ในงานจะนำไปให้ช่วยเหลือผู้ลี้ภัยทั่วโลก ในความต้องการเร่งด่วนต่างๆ เรื่องน้ำ เรื่องเครื่องนุ่งห่ม เรื่องสถานที่พักพิงที่อยู่อาศัย ก็อยากให้มาชม มาเที่ยวกันเยอะๆ มาดูภาพกัน มาชอปปิงกัน ซื้อของ เงินทุกบาททุกสตางค์หลังจากหักค่าใช้จ่าย จะกลับไปสู่ผู้ลี้ภัยทั้งสิ้นนะครับ

 11

ปัญหาผู้ลี้ภัยเป็นหนึ่งในปัญหาที่กำลังเติบโตขึ้นในโลกเป็นอย่างมาก เรานึกว่าเป็นเรื่องไกลตัว แต่จริงๆ เป็นจุดที่มีผู้ลี้ภัยจำนวนมากที่สุดในประวัติศาสตร์ของมนุษย์นะครับ แต่ก่อนสงครามโลกครั้งที่สองยังไม่มีผู้ลี้ภัยเท่านี้เลย เกือบ 70 ล้านคนแล้ว เท่ากับประเทศไทยทั้งประเทศนะครับ เป็นวิกฤติอย่างหนึ่งบนโลกที่ไม่มีคนพูดถึงเท่าไร และอยากให้คนมาช่วยกัน"