ข้ามทวีป 12,000 กิโลเมตร บนหลังอูฐกับ Baikal

June 15, 2019
by วิภาวี เธียรลีลา ภาพ : STEPPES TO THE WEST

การเดินทางของหญิงสาวชาวมองโกเลีย ผ่าน 14 ประเทศ ท่ามกลางสภาพแวดล้อมที่เกือบจะเกินกว่าขีดจำกัดของมนุษย์

เธอไม่มีทางทำได้หรอก หลายคนพูดแบบนี้กับฉัน แต่ฉันอยากทำมันให้ได้ ฉันเลยไม่ยอมแพ้ถึงแม้จะมีอุปสรรคเกิดขึ้นระหว่างทางมากมาย”  

Baigalmaa Norjmaa หรือ ‘Baikal’ หญิงสาววัย 30 ชาวมองโกเลีย เธอแต่งงานและมีลูกสาวที่น่ารัก แต่เพราะมีความฝัน เธอจึงตัดสินใจออกเดินทางไกล 12,000 กิโลเมตรกับสัตว์สี่เท้าคู่ใจ บนเส้นทางที่บรรพบุรษชาวมองโกเลียเคยใช้สัญจร จากมองโกเลีย ประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล ไปยังมหานครใหญ่ กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ

อูลานบาตอร์ มองโกเลีย (Ulaanbaatar, Mongolia) จีน (China) คาซัคสถาน (Kazakhstan) อุซเบกิสถาน (Uzbekistan) เติร์กเมนิสถาน (Turkmenistan) อิหร่าน (Iran) ตุรกี (Turkey) บัลแกเรีย (Bulgaria) ฮังการี (Hungary) ออสเตรีย (Austria) สวิตเซอร์แลนด์ (Switzerland) เยอรมัน (Germany) ฝรั่งเศส (France) และสิ้นสุดที่กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ (London, England) เป็นรายชื่อของประเทศทั้งหมด

การเดินทางข้ามทวีปครั้งนี้ผ่าน 14 ประเทศ นับจากวันที่ 8 พฤศจิกายน 2017 วันแรกของการเดินทาง ณ จุดเริ่มต้น การเดินทางของคาราวานอูฐแพลนไว้ถึง 3 ปี แต่มาจนถึงตอนนี้อุปสรรคมากมายระหว่างทางน่าจะทำให้ต้องใช้เวลามากกว่านั้น

 BC1U1180-958x559

 

การเดินทางจากรากเหง้า

Baikal ตั้งชื่อการเดินทางของเธอว่า ‘STEPPES TO THE WEST’ เพื่อตามความฝันสูงสุดของเธอ ในการบอกเล่าให้โลกได้รับรู้และเข้าใจถึงประเพณี และวัฒนธรรมแบบวิถีเร่รอน (nomadic culture) ของชาวมองโกเลีย และเพื่อแสดงให้เห็นว่าความสามารถของผู้หญิงไม่มีขีดจำกัด

ไม่เฉพาะระยะทางที่โหด แต่สภาพแวดล้อมและสภาพอากาศหลายช่วงการเดินทางนั้น อาจหนักสุดขั้วเกินมนุษย์คนหนึ่งจะทนได้ สมาชิกจำนวนหนึ่งในคาราวานต้องล่าถอยไปก่อน เพราะร่างกายและจิตใจรับไม่ไหว แต่ Baikal ทีมที่เหลือของเธอ และคาราวานอูฐ ก็ต่อสู้ฟ่าฟันอยู่บนถนนและสภาพอากาศมาทุกรูปแบบ ไม่เว้นแม้แต่อากาศที่ติดลบถึง 58 องศาในทะเลทรายโกบี รวมถึงฝุ่นละออง ฝน หิมะ และพายุโหมกระหน่ำ

“มันไม่ใช่เรื่องยากสำหรับฉัน ฉันเป็นชาวมองโกเลีย ฉันคุ้นเคยกับสภาพอากาศเลวร้ายแบบนี้” เธอกล่าว

28828351_1844505638957084_6623130518614325773_o-768x512

Baikal เติบโตมาในครอบครัวชาวมองโกเลียที่ย้ายถิ่นที่อยู่ไปเรื่อยๆ เรียกว่าเป็นชนเผ่าเร่ร่อนอย่างแท้จริง เมื่ออายุ 16 เธอจากครอบครัวไปเรียนหนังสือ แต่ไม่นานนักก็กลับมาด้วยความสามารถในการสื่อสารภาษาอังกฤษ เธอกลับมาใช้ชีวิตกับครอบครัว แล้วทำอาชีพไกด์ควบคู่ไปด้วย ประสบการณ์ทำงานร่วม 12 ปี และการพบปะผู้คนนับไม่ถ้วน ทำให้เธอรู้ว่าตัวเองชอบการเดินทางและการผจญภัย

Tim Cope นักผจญภัยชาวออสเตรเลีย เป็นแรงบันดาลใจที่สร้างความฝันให้กับเธอ

“เขาเดินทางจากมองโกเลียไปฮังการีด้วยม้า” เธอเล่า

"ตอนนั้นฉันรู้สึกอิจฉาเขา...คิดว่าถ้าชาวต่างชาติทำสิ่งนี้ได้ ทำไมชาวมองโกเลียจะทำบ้างไม่ได้”

แรงกระตุ้นวันนั้นนำมาสู่แผนการที่ยิ่งใหญ่กว่าที่คิด

‘อูฐ’ เป็นสิ่งที่ Baikal นึกถึง เพราะอูฐเป็นส่วนหนึ่งในประวัติศาสตร์ชาวมองโกเลีย

มันอยู่ในสายเลือดของเรา” Baikal กล่าว

28279037_2047574355456409_3754892560364970302_n

อูฐสองโหนกถูกนำมาใช้เป็นพาหนะในกองคาราวาน เพื่อขนถ่ายสินค้าบนเส้นทางสายไหม (Silk Road) มาตั้งแต่ 210 ก่อนคริสตกาล เดิมทีไม่ได้ใช้อูฐเดินทางต่อเนื่องตลอดเส้นทาง แต่ใช้วิธีขนย้ายสินค้าจากคาราวานอูฐหนึ่งไปยังอีกคาราวานหนึ่ง อูฐแต่ละคาราวานจึงเดินทางและอาศัยอยู่ในภูมิภาคของตัวเอง แต่การเดินทางของ STEPPES TO THE WEST ตั้งใจใช้อูฐเพียงชุดเดียวเดินทางให้ได้ไกลที่สุด

Baikal บอกว่า อูฐเป็นสัตว์ที่ทรงพลัง ทนต่อสภาพอากาศที่แปรปรวน โดยธรรมชาติแล้วสามารถเดินทางไกลได้มากกว่า 50 กิโลเมตรต่อวัน และรับน้ำหนักสัมภาระบนหลังไว้ได้ถึง 250 กิโลกรัม

28276255_2047574055456439_1990117897098511362_n

นอกจากสัตว์ที่ใช้เดินทาง เสื้อผ้าดั้งเดิมมองโกเลีย (Deel) ที่ทำขึ้นจากผ้าฝ้ายและขนสัตว์อย่างดี ทำให้การใช้ชีวิตอยู่ท่ามกลางอากาศติดลบง่ายขึ้น

การเดินทางครั้งนี้จึงไม่ได้มีเดิมพันแค่ความฝันของเธอ แต่กำลังแสดงให้เห็นถึงความสามัคคีและความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน ทั้งระหว่างมนุษย์กับมนุษย์ และมนุษย์กับเจ้าอูฐเพื่อนยาก การเดินทางที่ต้องอาศัยความเข้าใจ ความเห็นอกเห็นใจ แล้วประคับประคองกันไปให้ได้

“ช่วงที่เจออากาศหนาวจัด เราต้องดูแลสัตว์เพื่อนของเราเป็นพิเศษ ก่อนนอนกวาดหิมะและน้ำแข็งออกไปจากพื้นให้หมด เพื่อไม่ให้อูฐแข็งตาย ที่สำคัญอย่าคิดว่าตัวเองรู้ทุกอย่าง ถามและขอคำแนะนำจากคนท้องถิ่นดีที่สุด เราสามารถเรียนรู้อะไรได้อีกเยอะถ้ารู้จักฟัง”

 28698777_791934481008253_4531593455549688052_o

 

#TheImpossibleJourney

แม้ยังคงได้ยินเสียงค่อนขอดอย่างต่อเนื่อง ว่าเป็นการเดินทางที่ ‘เป็นไปไม่ได้’ จน #TheImpossibleJourney กลายเป็นหนึ่งในแฮชแท็กบนเฟสบุคของเธอเอง แต่นั่นไม่ได้ทำให้เธอท้อหรือหมดกำลังใจ แต่กลับเป็นแรงผลักดันให้ 'This journey becomes possible.'

ความไม่น่าเป็นไปได้นี้กลับทำให้โปรเจคขี่อูฐข้ามทวีป ได้รับความสนใจไปทั่วโลกในช่วงเวลาที่ผ่านมา Baikal บอกว่า อูฐกลับมาได้รับความนิยมในหมู่ชาวมองโกเลียอีกครั้ง ผู้คนหันมาให้ความสนใจในกิจกรรมกลางแจ้งมากขึ้น สิ่งที่เธอทำไม่ได้ทำให้คนนอกรู้จักตัวตนของชาวมองโกเลียอย่างเดียว ตอนนี้ชาวมองโกเลียเองกลับมามองอัตลักษณ์ของตัวเองอย่างเห็นคุณค่ามากขึ้น

อย่างไรก็ตาม อีกสิ่งหนึ่งที่เธออยากส่งสารออกไปให้ได้ คือ การส่งต่อแรงบันดาลใจให้ผู้หญิงในพื้นที่ชนบท ลุกขึ้นมาทำสิ่งที่อยากทำเพื่ออนาคตของตัวเอง

  “ฉันอยากเป็นแรงบันดาลใจและเป็นแรงกระตุ้นให้ผู้หญิงทุกคน ไม่ว่าใครจะพูดกับคุณยังไง การตัดสินใจทุกอย่างขึ้นอยู่กับตัวคุณเอง อะไรที่คุณต้องการ และอะไรที่คุณอยากจะเป็น”

IMG_7223

ถึงตอนนี้การเดินทางของ Baikal ยังไม่สิ้นสุด จึงยังไม่มีบทสรุปของการเดินทาง แต่ทุกๆ บทในแต่ละหน้าของการผจญภัยนี้ แฝงไว้ด้วยความกล้าหาญ และพลังของผู้หญิงคนหนึ่งที่ยังคงมุ่งหน้าต่อ เป็นเส้นทางเรียนรู้ชีวิตที่ทำให้เธอพบเจอผู้คนมากมาย ช่วงต้นเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา เธอได้เดินทางผ่านอุซเบกิสถาน (Uzbekistan) แล้วกำลังวางแผนการเดินทางต่อไปยังเติร์กเมนิสถาน (Turkmenistan) และอิหร่าน (Iran)

  “การใช้พลัง กำลังทางกาย อาจทำให้คุณชนะแค่หนึ่งครั้ง แต่พลังใจทำให้คุณชนะได้เป็นร้อยครั้งพันครั้ง ไม่ว่าจะอยู่ที่ไหนปัญหาเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา สิ่งที่ควรทำคือหาทางแก้ปัญหา เราถึงจะเป็นมนุษย์ที่ฉลาด ควรค่ากับการเป็นมนุษย์”

BC1U1355

ดูเหมือนว่าปัญหาและอุปสรรคไม่ได้ทำให้ผู้หญิงคนนี้หวาดกลัวเลยแม้แต่น้อย

เอาใจช่วยเธอกันต่อไป...!!